Người lưu trú không chính thức và người xin là dân tị nạn Q&A

LUẬT XUẤT NHẬP CẢNH SỬA ĐỔI
DÀNH CHO NGƯỜI CƯ TRÚ TRUNG VÀ DÀI HẠN
Hỏi & Đáp
Bản dịch tiếng Việt 6/2011

Bộ luật xuất nhập cảnh sửa đổi được ban hành vào tháng 7 năm 2012 định nghĩa từ"Người cư trú trung và dài hạn"là những người ngoại quốc có các tư cách cư trú dưới đây :
Vĩnh trú / Định trú / vợ hay chồng của người Nhật v.v... / Vợ hay chồng của người Vĩnh Trú v.v... / Nghệ thuật / Tôn giáo/ Phóng viên / Hoạt động Văn hóa / Giáo sư / Đầu tư và Kinh doanh/ Pháp luật và Kế toán / Y tê ́/ Giáo dục/ Thực tập sinh trong Doanh nghiệp / Thực Tập Kỹ Năng / Du học / Tu nghiệp / Nghiên cứu / Kỹ thuật / Tri thức Nhân văn và Quốc tế / Biểu diễn Văn nghệ / Thể dục thể thao / Lao động có tay nghề cao / Đoàn tụ gia đình / Hoạt động chỉ định đặc biệt.


Hỏi
  1. Sẽ không còn thẻ ngoại kiều ?
  2. Xin gia hạn tư cách cư trú và làm thẻ lưu trú cùng một lúc tại phòng quản lý xuất nhập cảnh thì sẽ thuận tiện hơn?
  3. Trên thẻ lưu trú có ghi những thông tin nào ?
  4. Sẽ ra sao nếu không mang theo thẻ lưu trú ?
  5. Không những tự mình khai báo mà các cơ quan cũng cần khai báo ?
  6. Bộ Tư Pháp xử lý thông tin cá nhân như thế nào ?
  7. Hủy tư cách cư trú là thế nào ?
  8. [GAIKOKUJIN JUMINHYO] - phiếu cư dân ngoại kiều là cái gì vậy ?
  9. Xóa [JUMIN HYO] đăng ký cư dân, điều này có ý nghĩa gì ?
  10. [MINASHI SAINYUKOKU] Ưu đãi Tái nhập cảnh là gì ?

Q1
Sẽ không còn thẻ ngoại kiều ?

Đúng vậy.
Luật đăng ký ngoại kiều được hủy bỏ và sẽ được thay thế bằng hệ thống quản lý lưu trú mới.

Hệ thống mới dựa vào [KAITEI HO] - luật xuất nhập cảnh sửa đổi được ban hành vào ngày 15 tháng 7 năm 2009, và [NYUKAN TOKUREI HO] - luật quy định ngoại lệ trong xuất nhập cảnh và [JUMIN KIHON DAICHO HO] - luật đăng ký cư dân, dự định sẽ được áp dụng từ tháng 7 năm 2012. Theo hệ thống mới này, ngoại trừ[TOKUBETSU EIJUSHA]- người vĩnh trú đặc biệt ra, người nước ngoài có tư cách cư trú trên 3 tháng đều được gọi chung là "người cư trú trung và dài hạn" và được đối xử như sau.


Bảng 1 Theo luật sửa đổi áp dụng vào năm 2012 ...
Luật hiện hành -[GAITO HO] Theo[KAITEI NYUKAN HO]- luật xuất nhập cảnh sửa đổi và [NYUKAN TOKUREI HO] - luật quy định ngoại lệ trong XNC Theo [JUKIHO ]- luật đăng ký cư dân
Người vĩnh trú đặc biệt ( người Hàn, Triều Tiên và Đài Loan sống tại Nhật ) Cấp " thẻ ngoại kiều" tại cơ quan hành chính địa phương Cấp "thẻ giấy chứng nhận vĩnh trú đặc biệt" tại cơ quan hành chính địa phương Làm[GAIKOKUJIN JUMIN HYO]- phiếu cư dân ngoại kiều tại cơ quan hành chính địa phương
Người cư trú trung và dài hạn ( người vĩnh trú, du học sinhv.v...) Cấp " thẻ ngoại kiều "
tại cơ quan hành chính địa phương
Cấp "thẻ lưu trú" tại phòng quản lý xuất nhập cảnh địa phương Làm[GAIKOKUJIN JUMIN HYO]- phiếu cư dân ngoại kiều tại cơ quan hành chính địa phương
Người tạm trú không hợp pháp ( người lưu trú quá hạnv.v...) Cấp " thẻ ngoại kiều " tại cơ quan hành chính địa phương Không được cấp"thẻ lưu trú " Không được cấp[JUMIN HYO]- phiếu cư dân / bị xóa


Q2
Xin gia hạn tư cách cư trú và làm thẻ lưu trú cùng một lúc tại phòng quản lý xuất nhập cảnh thì sẽ thuận tiện hơn?

Không, hoàn toàn không như thế.
Sau khi bạn được cấp thẻ lưu trú tại phòng quản lý nhập cảnh địa phương thì bạn phải đến cơ quan hành chính địa phương để đăng ký chỗ ở ( địa điểm cư trú ). Bên cạnh đó, nếu có nhiều thay đổi thì bạn cần phải đến cục quản lý nhập cảnh hoặc ở cơ quan hành chính địa phương để khai báo trong vòng 14 ngày.

Đến nhận [ZAIRYU KADO] - thẻ lưu trú tại phòng quản lý nhập cảnh địa phương.

a. a. Người nước ngoài trên 16 tuổi có tư cách[EIJUSHA]- Vĩnh trú. Cứ 7 năm 1 lần ( sinh nhật lần thứ 7 ) là phải đến phòng quản lý nhập cảnh địa phương nhận lại thẻ lưu trú mới.
b. Tất cả những người thuộc nhóm "Người cư trú trung và dài hạn" trừ người[EIJUSHA]-Vĩnh Trú ra,khi họ đến phòng quản lý nhập cảnh địa phương để làm thủ tục gia hạn hoặc thay đổi tư cách cư trú thì sẽ được cấp giấy phép cư trú và được cấp thẻ lưu trú cùng một lúc.
c. c. Người nước ngoài mới đến Nhật, lưu trú trên ba tháng được cấp giấy phép nhập cảnh và được cấp thẻ lưu trú cùng một lúc trong buổi xét duyệt nhập cảnh tại cửa khẩu sân bay hoặc hải cảng quốc tế.

Nếu từ chối không nhận thẻ lưu trú sẽ bị xử phạt

Nếu những người thuộc nhóm a, b, c mà từ chối không nhận thẻ lưu trú thì:
Phạt tù dưới 1 năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên + Nếu bị xử phạt tù thì trục xuất về nước.

Quên không làm thủ tục gia hạn thẻ lưu trú sẽ bị xử phạt.

[EIJUSHA]- người vĩnh trú trên 16 tuổi thuộc nhóm a đã quên không gia hạn thẻ lưu trú 7 năm 1 lần thì
phạt tù dưới 1 năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên + Nếu bị xử phạt tù thì trục xuất về nước.

Phải ghi "địa điểm cư trú" trênthẻ lưu trú tại cơ quan hành chính địa phương

Người nước ngoài đã được cấp thẻ lưu trú tại phòng quản lý nhập cảnh địa phương cần phải đến cơ quan hành chính địa phương để ghi "địa điểm cư trú" vàothẻ lưu trú của bạn trong vòng 14 ngày.

Xử phạt trường hợp chậm trễ

Tất cả những người thuộc nhóm a và b nếu chậm trễ quá 14 ngày thì phạt tiền dưới 200,000 yên.
Người nước ngoài mới đến Nhật Bản thuộc nhóm c, đã xác định chỗ ở mà không khai báo ở cơ quan hành chính địa phương trong vòng 14 ngày thì phạt tiền dưới 200,000 yên+nếu trễ quá 90 ngày sẽ bị hủy tư cách cư trú

Khi chuyển chỗ ở bạn phải nộp hồ sơ khai báo ở cơ quan hành chính địa phương

Nếu bạn chuyển nhà sang địa phương khác( xã, phường, quận, thành phố khác)
1) Trước hết bạn làm [TENSHUTSU TODOKE ] - đơn xin chuyển đi tại cơ quan hành chính địa phương cũ.
2) Sau đó bạn cần phải làm [TENNYU TODOKE] - đơn xin chuyển đến tại cơ quan hành chính địa phương ở chỗ mới trong vòng 14 ngày sau khi chuyển đến.
Mặc dù bạn chỉ chuyển nhà trong phạm vi cùng một đơn vị địa phương, nhưng bạn vẫn phải làm [TENKYO TODOKE] - đơn xin chuyển nhà trong vòng 14 ngày từ khi chuyển chỗ ở.

Xử phạt trường hợp chậm trê

Nếu bạn không làm [TENSHUTSU TODOKE ] - đơn xin chuyển đi, [TENNYU TODOKE] - đơn xin chuyển đến trong vòng 14 ngày thì

Xử phạt hành chính theo[JUMIN KIHON DAICHO HO]- luật đăng ký cư dân ( phạt tiền dưới 50,000 yên )

Xử phạt hình sự theo [NYUKAN HO]- luật quản lý xuất nhập cảnh ( phạt tiền dưới 200,000 yên )

Nếu trễ quá 90 ngày thì hủy tư cách cư trú theo[NYUKAN HO]- luật quản lý xuất nhập cảnh.

Cơ quan hành chính địa phương cung cấp thông tin cho Bộ Tư Pháp.

Tất cả những thông tin về địa điểm cư trú này sẽ được gửi lên Bộ Tư Pháp.



Q3
Trên thẻ lưu trú có ghi những thông tin nào ?

Không những họ tên và quốc tịch mà còn bao gồm cả thông tin cá nhân mà chính phủ Nhật Bản cho là cần thiết.

Trên thẻ lưu trú, người trên 16 tuổi có dán tấm hình chụp mặt. Được gắn chíp điện tử vào thẻ, trong con chíp này sẽ nạp đầy đủ các thông tin sau đây.

Họ tên / ngày tháng năm sinh / giới tính / quốc tịch và khu vực / địa điểm cư trú / tư cách lưu trú / thời gian lưu trú và ngày hết hạn/ loại giấy phép "cho phép nhập cảnh " hoặc là "gia hạn cư trú" và ngày cấp phép / sốthẻ lưu trú và ngày cấp / có hoặc không có giới hạn về lao động / có giấy phép hoạt động ngoài tư cách hay không.


Hình ảnh của"thẻ lưu trú"


Q4
Sẽ ra sao nếu không mang theo thẻ lưu trú ?

Nếu lúc nào cũng không mang thẻ theo, bạn sẽ gặp rất nhiều rắc rối.

Theo luật thì bắt buộc lúc nào cũng phải mang thẻ theo

Người nước ngoài trên 16 tuổi bắt buộc lúc nào cũng phải mang theo thẻ lưu trú như trước đây. Bạn cần phải trình thẻ lưu trú, khi nào có cảnh sát hoặc nhân viên phòng quản lý nhập cảnh yêu cầu.

Xử phạt với tội không mang theo hoặc không trình thẻ theo yêu cầu.

Nếu bạn từ chối không trình thẻ theo yêu cầu thì phạt tù dưới 1 năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên+Nếu bị xử phạt tù thì trục xuất về nước.
Bạn không mang theo thẻ khi người ta yêu cầu thì phạt tiền dưới 200,000 yên.
Trường hợp bạn đã đánh mất thẻ lưu trú , bạn phải đến phòng quản lý nhập cảnh địa phương để làm đơn xin cấp lại thẻ trong vòng 14 ngày từ khi bạn phát hiện bị mất.

Xử phạt trường hợp chậm trễ làm đơn xin cấp lại thẻ.

Nếu bạn không kịp làm đơn xin cấp lại thẻ thì phạt tù dưới 1 năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên+Nếu bị xử phạt tù thì trục xuất về nước.

Mang theo thường xuyên trong cuộc sống thường ngày

Bộ Tư Pháp cho rằng:
"Thẻ lưu trú có ghi các thông tin quan trọng mới nhất của người nước ngoài. Vì thế sẽ chứng minh được một cách dễ dàng người nước ngoài đó có tư cách cư trú hợp pháp hay không."
Có nghĩa là người nước ngoài cần phải trình thẻ lưu trú trong cuộc sống thường ngày, ví dụ khi đi tìm nhà cho thuê, ký hợp đồng điện thoại di động, mở tài khoản ngân hàng v.v...

Cần trình thẻ lưu trú khi đi tìm việc làm

Thêm vào đó luật mới thiết lập thêm mục"có giới hạn về lao động hay không " ở trên thẻ lưu trú. Vào mục này, có ghi lại một trong ba loại 1), 2) và 3) dưới đây tùy theo loại tư cách cư trú.
1) Không có giới hạn về lao động
2) Có giới hạn về lao động / chỉ được phép làm việc theo tư cách cư trú.
3) Không được phép lao động / nếu muốn làm việc phải xin giấy phép hoạt động ngoài tư cách.

Về mục này Bộ Tư Pháp giải thích như sau Trước khi người chủ nhận người nước ngoài vào làm việc, họ chỉ cần kiểm tra thẻ lưu trú là phân biệt được một cách dễ dàng người đó có tư cách cư trú hợp pháp hay không.
Đứng trước thực trạng người chủ thuê người nước ngoài lưu trú quá hạn hoặc không có tư cách cư trú để làm việc vì họ không biết điều đó, trong luật mới này có quy định: khi thuê người nước ngoài người chủ phải kiểm tra mục " Có tư cách cư trú hay không " hoặc " Có giới hạn về lao động hay không " trênthẻ lưu tru , nếu vi phạm quy định này mà vẫn tiếp nhận người nước ngoài vào làm việc thì sẽ bị phạt tội nặng̣.
Như vậy, ngay cả khi đi xin việc làm thêm[ARUBAITO]- làm việc bán thời gian, người chủ sẽ yêu cầu bạn trình thẻ lưu trú để kiểm tra mục " có giới hạn về lao động hay không ", " có giấy phép hoạt động ngoài tư cách
hay không" và " ngày hết hạn thời gian lưu trú".



Q5
Không những tự mình khai báo mà các cơ quan cũng cần khai báo ?

Đúng vậy.
Theo luật mới này, người nước ngoài bắt buộc phải khai báo chi tiết về sự thay đổi liên quan đến cá nhân. Thêm vào đó, không những bạn tự mình khai báo mà các cơ quan phân công việc làm cho bạn, cơ quan ký hợp đồng với bạn cũng cần khai báo.

Các khoản mục người nước ngoài cần khai báo.

Nếu có sự thay đổi về " họ tên / ngày tháng năm sinh / giới tính / quốc tịch" được ghi trênthẻ lưu trú, phải khai báo chi tiết tại cục quản lý xuất nhập cảnh địa phương để nhận lại thẻ lưu trú mới trong vòng 14 ngày.
Ngoài ra, như ở cột B của bảng 2, người nước ngoài có tư cách cư trú từ "Giáo sư" ~ "Kỹ năng’’, khi có sự thay đổi về tên hoặc địa điểm của cơ quan làm việc, cơ quan ký hợp đồng làm việc, hoặc khi nào cơ quan đó giải tán, nghỉ làm cơ quan đó và chuyển đến cơ quan khác làm, bạn phải tự mình khai báo chi tiết thay đổi cho phòng quản lý xuất nhập cảnh trong vòng 14 ngày.

Xử phạt trường hợp làm[HENKO TODOKE]- khai báo chi tiết thay đổi chậm

Nếu khai báo chi tiết thay đổi trễ quá 14 ngày thì phạt tiền dưới 200,000 yên.


Bảng 2 Các khoản mục khai báo do :Tự người nước ngoài / Cơ quan của bạn - Người chủ
Tư cách cư trú A. Các khoản mục ghi trên thẻ lưu trú *1 B. Các khoản mục tự mình khai báo *1 C. Các khoản mục do cơ quan khai báo *1 D. Các khoản mục dựa theo[KOYOTAISAKU HO]- luật đối sách tuyển dụng
Bảng
riêng
số một
Nghệ thuật 1 .Họ và tên

2. Ngày tháng năm sinh

3. Giới tính

4. Quốc tịch, khu vực

5. Địa điểm cư trú

6. Tư cách cư trú

7. Thời gian lưu trú/ Ngày hết hạn

8. Loại giấy phép lưu trú / Ngày cấp

9. Số thẻ lưu trú/ ngày cấp/ ngày hết hạn

10 .Có hoặc không có giới hạn về lao động/ có hoặc không có giấy phép hoạt động ngoài tư cách
- - *2 1. Họ và tên

2. Ngày tháng năm sinh

3. Giới tính

4. Quốc tịch

5. Tư cách cư trú / Có giấy phép hoạt động ngoài tư cách hay không

6. Thời gian lưu trú

7. Địa điểm cư trú

8. Tên và địa điểm cơ quan

9. Tiền lương / Thể loại tuyển dụng / Nghề nghiệp / Thời gian lao động quy định / Thời gian ký hợp đồng

10. Ngày vào làm, Ngày thôi việc
Tôn giáo
Phóng viên
Hoạt Động Văn Hóa
Giáo sư 1. Thay đổi tên , địa điểm cơ quan

2. Giải tán cơ quan làm việc

3. Nghỉ cơ quan củ đến cơ quan mới làm
1. Bắt đầu và chấm dứt nhận người nước ngoài

2. Tình hình tiếp nhận lao động khác
Đầu tư, Kinh doanh
Pháp luật, Kế toán
Y tế
Giáo dục
Đi thực tập trong Doanh nghiệp
Thực tập Kỹ năng
Du học
Tu nghiệp
Nghiên cứu 1. Thay đổi tên và địa điểm cơ quan ký hợp đồng

2. Giải tán cơ quan ký hợp đồng

3. Nghỉ cơ quan củ đến cơ quan mới làm
Kỹ thuật
Tri thức Nhân Văn và Nghiệp Vụ Quốc Tế
Văn nghệ
Kỹ năng
Đoàn tụ gia đình ●Trường hợp chồng hay vợ: đã ly hôn với chồng hay vợ, tử vong.
Hoạt động chỉ định đặc biệt
Bảng
riêng
số hai
Vợ hay chồng của người Nhật v.v... -
Vợ, chồng hoặc con của người Vĩnh trú v.v...
Người vĩnh trú -
Người định trú
*1 Theo quy định của luật quản lý xuất nhập cảnh sửa đổi
*2 Theo quy định của luật quản lý xuất nhập cảnh sửa đổi , các cơ quan nhận người nước ngoài có tư cách cư trú Nghệ thuật, Tôn giáo, Phóng viên, Hoạt Động Văn Hóa vào làm việc cũng cần phải báo cáo tình hình nhận người nước ngoài vào làm việc, nhưng Bộ Tư Pháp cho rằng các cơ quan này không cần báo cáo vì "tư cách cư trú của họ không dựa vào sự tồn tại của cơ quan"

Các khoản mục do cơ quan báo cáo

Theo[KAITEI KOYO TAISAKU HO]- luật đối sách tuyển dụng sửa đổi được ban hành vào tháng 7 năm 2007 , tất cả các doanh nghiệp và đoàn thể nhà nước tuyển người nước ngoài đều bắt buộc phải thông báo tình hình tuyển dụng của từng cá nhân người nước ngoài(mục D của biểu 2)cho Bộ Phúc lợi và Lao động.

Các cơ quan nhận người nước ngoài có tư cách cư trú của " Giáo sư "~" Hoạt động đăc biệt " giống như mục C trong biểu 2
<tình hình nhận người nước ngoài > việc tuyển người hoặc chấm dứt hợp đồng, cho phòng quản lý xuất nhập cảnh địa phương. (Nhưng các chủ doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp < báo cáo tình hình tuyển dụng người nước ngoài > theo quy định của[KOYO TAISAKU HO]- luật đối sách tuyển dụng được miễn ).

Cơ quan Giáo dục nhận Du học sinh cũng khai báo

Theo Bộ Tư Pháp giải thích, các Cơ quan Giáo dục nhận du học sinh như trường Nhật Ngữ, trường Đại học, trường Trung cấp Chuyên Nghiệp phải báo cáo các khoản mục như sau: Họ tên du học sinh, ngày tháng năm sinh, giới tính, quốc tịch, tư cách cư trú, thời gian lưu trú, số thẻ lưu trú, ngoài ra tình trạng thực tế có tên trong danh sách nhà trường không, thôi học , bị đuổi học, mất tích v.v...


Bảng 3 Tham khảo các quy định bắt buộc và quy định xử phạt
Khoản mục bắt buộc Hình thức vi phạm Quy định xử phạt
Hành vi khai báo Khai báo chi tiết về sự thay đổi liên quan đến bản thân, chỗ ở Khai báo không đúng sự thật Phạt tù dưới 1 năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên
Hủy tư cách cư trú
Trục xuất về nước ( người bị xử phạt tù ghi ở trên)
Khai báo chậm trễ Trễ quá 14 ngày bị phạt tiền dưới 200,000 yên
Trễ quá 90 ngày bị hủy tư cách cư trú
Đơn xin thay đổi khoản mục thân phận
Đơn xin chuyển đổi cơ quan
Đơn xin ly hôn, báo tử của vợ hay chồng
Khai báo không đúng sự thật Phạt tù dưới1năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên
Trục xuất về nước ( người bị xử phạt tù ghi ở trên)
Khai báo chậm trễ Trễ quá 14 ngày bị phạt tiền dưới 200,000 yên
Thẻ lưu trú Nhận thẻ Từ chối không nhận Trễ quá 14 ngày bị phạt tiền dưới 200,000 yên
Trục xuất về nước ( người bị xử phạt tù ghi ở trên )
Mang theo thẻ Không mang theo Phạt tiền dưới 200,000 yên
Trình the Tự chối trình thẻ Phạt tù dưới1năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên
Trục xuất về nước( Người bị xử phạt tù ghi ở trên )
Gia hạn thẻ Làm đơn xin gia hạn chậm Thẻ lưu trú đã hết hạn, phạt tù dưới1năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên
Trục xuất về nước(Người bị xử phạt tù ghi ở trên )
Cấp lại thẻ Làm đơn xin cấp lại chậm trể Trễ quá 14 ngày phạt tù dưới1năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên
Trục xuất về nước( Người bị xử phạt tù ghi ở trên )
Lệnh cấp lại thẻ Không tuân thủ yêu cầu Trễ quá 14 ngày, phạt tù dưới1năm hoặc phạt tiền dưới 200,000 yên
Trục xuất về nước( Người bị xử phạt tù ghi ở trên )
Trả lại thẻ Chậm trễ hoàn trả lại thẻ Trễ quá 14 ngày , phạt tiền dưới 200,000 yên


Q6
Bộ Tư Pháp xử lý thông tin cá nhân như thế nào ?

Bộ Tư Pháp cho rằng họ sẽ sử dụng các thông tin này trong việc xét duyệt gia hạn, thay đổi, hủy tư cách cư trú của người nước ngoài.

Trong hệ thống quản lý lưu trú mới, thông tin cá nhân mới nhất của người nước ngoài sẽ được thu thập một cách liên tục ở phòng Quản Lý Nhập Cảnh Bộ Tư Pháp. Ngoài ra, Bộ Tư Pháp còn lưu trữ thông tin lai lịch xuất nhập cảnh, lệnh trục xuất về nước, thông tin phân biệt cá nhân, dấu vân tay, hình ảnh mặt đã thu thập được trong khi nhập cảnh và tái nhập cảnh trong quá khứv.v...trong đó bao gồm thông tin về danh sách đen nữa.

Quyền hạn điều tra rộng rãi.

Luật sửa đổi lần này giao quyền hạn điều tra sự thật với phạm vi rộng rãi cho Bộ Tư Pháp để theo dõi thông tin cá nhân người nước ngoài. Phòng quản lý nhập cảnh có quyền hạn yêu cầu đầu thú hoặc nộp giấy tờ đối với không những bản thân người nước ngoài mà còn đối với cả những người liên quan nữa. Ngoài ra, phòng quản lý nhập cảnh còn có thể yêu cầu cơ quan hành chính địa phương cấp[GAIKOKUJIN JUMIN HYO]- phiếu cư dân ngoại kiều, hoặc cơ quan mà người nước ngoài đang làm việc bổ sung thêm thông tin.

Đối chiếu thông tin cá nhân để xét duyệt

Bộ Tư Pháp đối chiếu thông tin cá nhân đã sưu tầm được trong quá trình này.
Ví dụ, bằng cách so sánh hai nguồn tin khác nhau: thông tin do bản thân cung cấp ở mục B bảng 2 và thông tin do cơ quan cung cấp ở mục C, D của bảng 2, làm cơ sở để xét duyệt việc gia hạn, thay đổi và hủy tư cách cư trú.


Q7
Hủy tư cách cư trú là thế nào ?

Đây là một bước ngoặc đầu tiên người nước ngoài bị tước đoạt chỗ ở và cuộc sống ở Nhật Bản.

Mặc dù trong thời gian lưu trú hợp pháp nhưng vẫn có thể bị cắt bỏ

Luật quản lý nhập cảnh năm 2004 thiết lập " chế độ hủy tư cách cư trú ". Ví dụ du học sinh " không hoạt động theo tư cách cư trú trên ba tháng " do bỏ học hoặc nghỉ họcv.v... thì Bộ Tư Pháp có quyền hạn hủy tư cách cư trú của du học sinh đó.
Luật sửa đổi này từ điều 5, 7~10 bổ sung thêm các quy định dưới đây, cho phép Bộ Tư Pháp hủy tư cách cư trú dù thời gian lưu trú chưa hết hạn.

(5) ⑤ " Bằng thủ đoạn bất chính hoặc giả dối" đã được cấp tư cách cư trú đặc biệt hoặc được chấp nhận là dân tị nạn.
(7) "Người nước ngoài sống ở Nhật với tư cách"vợ hay chồng của người Nhật v.v..." hoặc là "vợ hay chồng của người vĩnh trú v.v... mà không"hoạt động theo đúng tư cách của chồng hay vợ " trên 6 tháng liên tục ( Ngoại trừ những trường hợp có lý do chính đáng )
(8) Người nước ngoài được phép nhập cảnh, sau khi được cấp thẻ lưu trú, không khai báo chỗ ở trong vòng 90 ngày(ngoại trừ có trường hợp chính đáng).
(9) Trường hợp người nước ngoài chuyển chỗ ở mà không khai báo địa điểm cư trú mới trong vòng 90 ngày (Ngoại trừ những trường hợp có lý do chính đáng)
(10) Người nước ngoài khai báo chỗ ở(địa điểm cư trú)không đúng sự thật.


Về phần"Ngoại trừ những trường hợp có lý do chính đáng" được ghi cuối câu ở các điều khoản (7),(8),(9) ở trên, thành viên biên soạn dự thảo của Bộ Tư Pháp giải thích như sau:

(7) Trường hợp vợ chồng đang tranh cãi để giành [SHINKEN] - quyền nuôi con có quốc tịch Nhật.
(8) Trường hợp phải nhập viện lâu dài do bị bệnh tật ngay sau khi đặt chân tới đất nước Nhật Bản, chưa có người đi khai báo giúp.
(9) Trường hợp mất địa điểm cư trú nhất định do hoàn cảnh kinh tế khó khăn.

Những trường hợp trên không hủy được tư cách cư trú. Nhưng Bộ Tư Pháp chưa vạch ra tiêu chuẩn rõ ràng để áp dụng.

Quyền lưu trú của người phụ nữ di dân

Người phụ nữ có tư cách vợ của người Nhật hay người Vĩnh trú, khi đã ly hôn với chồng hay tử biệt, phải [HENKO TODOKE] - khai báo chi tiết về sự thay đổi ở phòng quản lý nhập cảnh trong vòng 14 ngày.

Xử phạt trường hợp khai báo chậm

Khai báo chi tiết thay đổi trên nếu trễ quá 14 ngày thì phạt tiền dưới 200,000 yên.

Hơn nữa trong lần sửa đổi này có bổ sung thêm điều khoản((7)ghi ở trên)rằng dù còn thời hạn lưu trú nhưng vẫn có thể bị hủy tư cách cư trú của vợ .
Ví dụ nếu Bộ Tư Pháp nhận thấy phụ nữ nước ngoài có tư cách là vợ người Nhật nhưng"không hoạt động với tư cách là vợ trên 6 tháng thì Bộ Tư Pháp hủy tư cách cư trú của người phụ nữ đó và sẽ tiến hành thủ tục trục xuất về nước. ( Nhưng theo luật sửa đổi này có quy định thêm một điều, trước khi hủy tư cách cư trú, Bộ Tư Pháp phải xem xét làm sao có thể tạo ra cơ hội thay đổi tư cách cư trú sang người [EIJUSHA]- Vĩnh trú hoặc [TEIJUSHA] - Định trú )

Như vậy Bộ Tư Pháp thông báo việc hủy tư cách cư trú của người phụ nữ đó cho cơ quan hành chính địa phương và sẽ yêu cầu xóa "đăng ký cư dân ngoại kiều".

Hình thức "kết hôn"đa dạng

Hiện tại , đứng trước tình trạng hình thức "kết hôn" đa dạng hóa, không ai có thể xác định được tình trạng " không hoạt động với tư cách người đối ngẫu". Thế nhưng Bộ Tư Pháp cho rằng :
"Có sống chung hay không , không sống chung thì có liên lạc với nhau không và mức độ liên lạc, có chia sẻ chi phí sinh hoạt hay không, có đang sống chung với người khác phái bên ngoài hay không, có tham gia hoạt động xin việc làm hay không, loại ngành nghề v.v..., sẽ xem xét nhiều yêu tố một cách tổng hợp để khảo sát."
Nhưng trên thực tế, mặc dù dựa vào kết quả khảo sát một cách tổng hợp, nhưng vẫn không được phép gia hạn " tư cách cư trú của người đối ngẫu", cho đến nay đã có nhiều trường hợp không hợp lý mà buộc phải bị trục xuất về nước.


Q8
[GAIKOKUJIN JUMINHYO] - phiếu cư dân ngoại kiều là cái gì vậy ?

Là giấy tờ để đăng ký người nước ngoài với tư cách là cư dân, tương tự như người Nhật.

Các cơ quan hành chính địa phương đã biên soạn danh sách cư dân, đối với người Nhật được biên soạn theo [JUMIN KIHON DAICHO HO]- luật về sổ đăng ký cư dân , đối với người nước ngoài được biên soạn dựa theo[GAIKOKUJIN TOROKUHO] - luật đăng ký người nước ngoài để cung cấp dịch vụ hành chính và thu thuế.

[JUMIN HYO] - Đăng ký cư dân

[JUMIN KIHON DAICHO] - Sổ đăng ký cư dân là dữ liệu cơ bản được xây dựng bằng cách biên soạn [JUMIN HYO ]- phiếu cư dân có ghi họ tên / ngày tháng năm sinh / giới tính / địa điểm cư trú từng hộ gia đình, với mục đích cung cấp các dịch vụ hành chính như là: [KOKUMIN KENKO HOKEN]- bảo hiểm sức khỏe quốc dân, [KOKI KOREISHA IRYO]- y tế người cao tuổi từ 75 trở lên, [KAIGOHOKEN]- bảo hiểm chăm sóc người già, để kiểm tra người có tư cách lãnh [KOKUMIN NENKIN]- lương hưu quốc dân, tư cách nhận [KODOMO TEATE]- phụ cấp trẻ con hay không, hoặc để biên soạn danh sách trẻ em lên lớp, nhận trợ cấp, liên quan đến chích ngừa, và liên quan đến đăng ký con dấu,v.v.....
Nhưng cho đến nay, không được áp dụng đối với người nước ngoài.

[GAIKOKUJIN JUMIN HYO] Phiếu cư dân ngoại kiều

Sau lần cải cách lần này sẽ bắt đầu đăng ký cả người nước ngoài vào sổ đăng ký cư dân nữa.

Ngoài [CHUCHOKI ZAIRYUSHA] -"người lưu trú trung và dài hạn"[TOKUBETSU EIJUSHA] -"người Vĩnh trú đặc biệt" ra, đối tượng đăng ký bao gồm cả [KARI TAIZAI KYOKASHA] -"người tạm thời được phép lưu trú" và [ICHIJIHIGO KYOKASHA] -"người được che chở nhất thời" đang làm đơn xin chấp nhận là tị nạn.
Như thấy ở bảng 4, trên tờ [GAIKOKUJIN JUMIN HYO] - phiếu cư dân ngoại kiều ghi quốc tịch / tư cách cư trú / thời gian lưu trú / và ngày hết hạn / số thẻ lưu trúv.v.... chứ không hoàn toàn giống phiếu cư dân của người Nhật.

Hộ gia đình nhiều quốc tịch

Theo hệ thống mới, các hộ gia đình nhiều quốc tịch như hôn nhân có yếu tố nước ngoài (trong cùng một hộ gia đình mà có nhiều quốc tịch ) sẽ được biểu thị như là một hộ gia đình. Ví dụ, cho đến nay, trong một hộ gia đình gồm cả người Nhật và người nước ngoài, nếu người Nhật làm [JUMIN HYO] - phiếu cư dân thì trên tờ giấy đó, tên và những thông tin của người bạn đời là người nước ngoài đã được ghi riêng vào trong cột chú thích, nhưng sau này sẽ được ghi chung trong một cột.


Bảng 4 Phiếu cư dân của người Nhật và người cư trú trung và dài hạn
Phiếu cư dân người Nhật Phiếu cư dân người cư trú trung và dài hạn
Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Giới tính
[Nếu là chủ hộ ] là chủ hộ / [Nếu không phải chủ hộ] Họ tên chủ hộ và mối quan hệ với chủ hộ
Các thông tin hộ tịch Là người cư trú trung và dài hạn
- Quốc tịch v.v.....
- Số thẻ lưu trú
- Tư cách cư trú
- Thời gian lưu trú và ngày hết hạn
Ngày đăng ký cư dân Ngày đăng ký cư dân ngoại kiều
Địa điểm cư trú
Ngày làm [TENNYU TODOKE] - khai báo chi tiết thay đổi / địa điểm cư trú trước cũ
Đăng ký vào danh sách bầu cử -( trừ ra )
Bảo hiểm sức khỏe quốc dân / y tế người cao tuổi trên 75 tuổi / bảo hiểm chăm sóc người già /
Tình hình nhận phụ cấp trẻ em / mục liên quan tư cách lương hưu
Các khoản mục liên quan phát gạo, ngũ cốc
Mã số phiếu cư dân
Các khoản mục quy định trong lệnh chính phủ


Q9
Xóa [JUMIN HYO] đăng ký cư dân, điều này có ý nghĩa gì ?

Mặc dù trên thực tế đang sống ở một đơn vị hành chính địa phương, nhưng lại có trường hợp phiếu cư dân trong sổ đăng ký cư dân bị xóa đi.

[KAITEI NYUKAN HO] - Luật quản lý nhập cảnh sửa đổi quy định như sau: " Nếu đã ghi vào, xóa hoặc sửa đổi nội dung củaphiếu cư dân ngoại kiều thì phải thông báo liền cho Bộ Tư Pháp". Ghi vào, xóa hoặc sửa đổi phiếu cư dân ngoại kiều có nghĩa là gia đình của người nước ngoài đó làm giấy khai sinh, khai tử v.v... ở cơ quan hành chính địa phương hoặc cơ quan hành chính địa phương đã xóa đăng ký cư dân theo quyền hạn do cư dân ngoại kiều đó bị mất tích.

"Xóa" đăng ký cư dân căn cứ vào thông báo của Bộ Tư Pháp

Điều khoản này gắn liền với sửa đổi [JUMIN KIHON DAICHO HO] - luật đăng ký cư dân , quy định rằng nếu Bộ Tư Pháp đã biết về nội dung ghi trong phiếu cư dân ngoại kiều "có sự thay đổi, hoặc có sai sót" thì phải thông báo cho cơ quan hành chính địa phương.
Đây là quy định áp dụng hệ thống quản lý cư dân như là một chuỗi liên hoàn gắn liền với hệ thống quản lý người nước ngoài, chứ không phải để cung cấp dịch vụ cư dân.



Q10
[MINASHI SAINYUKOKU] Ưu đãi Tái nhập cảnh là gì ?

Theo luật mới, khi bạn rời khỏi và quay lại trong vòng một năm thì bạn không cần "giấy phép tái nhập cảnh".

Cho đến nay, mỗi lần người nước ngoài về nước tạm thời hoặc đi công tác ở nước ngoài là phải làm giấy phép tái nhập cảnh. (Chi phí xin phép tái nhập cảnh một lần mất 3000 yên, nhiều lần 6000 yên)
Theo quy định mới này, khi người nước ngoài rời khỏi đất nước Nhật Bản, họ chỉ cần nói cho nhân viên cục
quản lý xuất nhập cảnh biết là họ sẽ quay lại trong vòng một năm, chỉ cần trình hộ chiếu và thẻ lưu trú là
được. Đây là [SAINYUKOKU KYOKA TO MINASU SEIDO]- chế độ ưu đãi tái nhập cảnh.
Nhưng khi đi công tác thời gian lâu dài, rời nước Nhật không quay về được hơn một năm thì lúc đó vẫn phải làm đơn xin phép tái nhập cảnh có như từ trước đến nay.

Không áp dụng cho " Triều Tiên" và "Vô quốc tịch"

Bên cạnh đó, biện pháp"ưu đãi tái nhập cảnh" không được áp dụng đối với người nước ngoài mà trong mục quốc tịch của thẻ lưu trú có ghi"Triều Tiên" hoặc"Vô quốc tịch" bởi vì họ "không có hộ chiếu chính thức"




Tóm lại, luật cải cách này chứng tỏ là....

Bên cạnh có những điểm cải thiện : thời gian lưu trú tối đa được gia hạn từ 3 năm đến 5 năm, hay thiết lập mới chế độ "ưu đãi tái nhập cảnh"v.v... nhưng tóm lại bộ luật này vẫn" bắt nạt người nước ngoài."

Luật quản lý nhập cảnh sửa đổi thiết lập nhiều quy định bắt buộc đối với người nước ngoài và nếu đã vi phạm những quy định đó thì sẽ bị xử phạt hình sự và hủy tư cách cư trú. Bằng cách răng đe như vậy, bắt người nước ngoài thi hành nhiều nghĩa vụ bắt buộc.
Ví dụ, bộ luật mới quy định rằng nếu mang theo thẻ lưu trú thì không cần phải mang theo hộ chiếu. Nhưng ngược lại, có mang theo hộ chiếu nhưng thỉnh thoảng bất chợt quên không mang theo thẻ lưu trú là xử phạt với tội "không mang theo"

Luật mới cho rằng "khi người cư trú trung và dài hạn đã nhận đượcthẻ lưu trú rồi nhưng bây giờ không còn là người cư trú trung và dài hạn nữa" - ví dụ một người phụ nữ nước ngoài có tư cách là vợ của người Nhật mà Bộ Tư Pháp nhận định bà ấy "không hoạt động với tư cách là vợ trên sáu tháng" và hủy tư cách cư trú của bà ấy, trong trường hợp này bà ấy phải trả lạithẻ lưu trú trong vòng 14 ngày. Nếu bà ấy không chấp hành nghĩa vụ hoàn trả lại thẻ lưu trú thì phải nộp tiền phạt dưới 200,000 yên.....như thế là tước đoạt tư cách cư trú, thêm vào đó bắt họ hoàn trả lại thẻ lưu trú bằng cách răng đe với tội hình sự.

Những quy định như thế này cướp đoạt tôn nghiêm và tự do của từng người nước ngoài. Đây là bộ luật ác ngăn cảng "cộng sinh" giữa người Nhật và người nước ngoài. Nhưng chúng ta sống ở trên đất nước Nhật Bản phải ghi nhớ rằng.


Người nước ngoài đã được phép bước vào lĩnh vực của nước ký kết , có quyền hưởng các quyền lợi do quy ước quy định.
Người nước ngoài có quyền hưởng được bảo hộ bình đẳng theo pháp luật. Khi áp dùng các quyền lợi này, không được phân biệt người nước ngoài và người dân Nhật bản.
.
Hội ủy ban quy định quyền tự do "Ý kiến chung 15"